در تعدادی  ازآزمونها ، آگار یا ژل های آگارز که درآنها
آنتی ژن یا آنتی بادی نشت می کند،مورد استفاده قرار می گیرند و نوار یا هلال رسوب
در جائی که آنتی ژن و آنتی بادی با غلظت های مناسب به هم می رسند ، تشکیل می گردد
. این آزمون ها در شناسایی ویروس ها در عصاره خام گیاهی عصاره صاف شده و ویروس
خالص شده بسیار مفید می باشد .

آزمون نشت درژل
آگار به دو صورت قابل اجراست:

1-نشت یکطرفه
در ژل آگار  (Single  diffusion)

دراین آنتی
سرم با آگارمخلوط شده وآنتی ژن به داخل لوله حاوی ایندو اضافه شده ودر جایی که
غلظت آنتی سرم وآنتی ژن مطلوب واپتیمم باشد ، یک خط رسوب تشکیل می شود .

2-نشت دو طرفه در ژل آگار (double
diffusion) (utcherlony gel diffusioy


متداولترین
آزمون نشت در آگار که بوسیله (1948)QUTCHERLONY  ابداع شده است. دراین روش ، لایه های نازکی
ازآگار یا ژل آگارز روی اسلاید شیشه ای یا در ظرف پتری قرارگرفته و حفرات منظمی
برای قرار دادن آنتی ژن و آنتی سرم در آن ایجاد می شود . آنتی ژن ها و آنتی سرم ها
(آنتی بادی ها) به طورشعاعی درآگار نشت کرده و درمحلی که نسبت های بهینه یا مطلوب
آنها به هم برسد ، خطوط یا هلال رسوب تشکیل می شود.در یک آزمایش می توان چندین
ویروس وآنتی سرم را با هم مقایسه کرد .

مراحل کار نشت
دو طرفه در ژل آگار

طرز تهیه ی ژل آگارز :

(گیاه مورد آزمایش tabacum cv. Turkish Nicotiana آلوده به ویروس TMV می
باشد).

در ابتدا نیاز به ژل اگارز داریم که به روش زیر
تهیه می گردد:

سدیم آزید (NaN3  )

1/0 گرم

نمک طعام

85/0 گرم

پودر آگارز

75/0 گرم

آب مقطر

100 میلی لیتر

 

بعد از مخلوط کردن مواد فوق ، مخلوط به مدت چند دقیقه جوشانده شد تا مواد
موجود به طور کامل حل شوند . بعد از اینکه دمای محلول به حدود 40 تا 50 درجه ی
سانتیگراد ( به حدی که در اثر تماس دست را نسوزاند ) رسید ، محیط در داخل تشتک های
پتری خالی شد و در دمای اتاق قرار گرفت تا به طو رکامل ببندد . بعد از بستن کامل
محیط ، با یک چوب پنبه سوراخ کن در وسط تشتک پتری یک چاهک ایجاد شد و 5 پنج چاهک
کوچکترنیز در اطراف این چاهک بزرگتر درست کردیم . قطعات ایجاد شده به وسیله ی چوب
پنبه سوراخ کن ، با استفاده از دستگاه مکش خارج گردید. و درون هر چاهک از عصاره
آلوده، عصاره سالم، رقعت 5/1 عصاره آلوده و آموده ویروس خالص  ، و در چاهک وسط نیز آنتی بادی مربوط به ویروس
را هرکدام 60 میکرولیتر می ریزیم.